តើលោកស្រី ពុង ឈីវកេក ដែលសម្តេចតេជោហ៊ុន សែនតែងលើកឈ្មោះមកនិយាយនោះជាអ្នកណា?

0
36

លោកស្រី ពុង ឈីវកេក គឺ​ជា​អ្នក​ជួយ​នៅពី​ក្រោយ​ឆាក​នៃជោគ​ជ័យ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​១៩៩១​ ដោយ​លោកស្រី​ជា​អ្នក​ដែល​រៀបចំ​ឲ្យ​មាន​ជំនួប​ដំបូង​បង្អស់​រវាង​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ ​នរោត្តម​ សីហនុ ​និង​លោក​ហ៊ុន​ សែន​ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​រឿង​សន្តិភាព​នៅ​កម្ពុជា។

រំលឹក​ពី​ជីវប្រវត្តិ​អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២ ជា​កូន​ស្រី​ច្បង​ក្នុង​គ្រួសារ​អភិជន​ដែល​មាន​កូនស្រី ២​នាក់។ ឪពុក​ឈ្មោះ ពុង ប៉េងចេង ធ្លាប់​ជា​គ្រូបង្រៀន ដែល​ក្រោយ​មក​បាន​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​អប់រំ និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន។ ម្ដាយ​ឈ្មោះ ស៊ីវ អេងតុង ជា​គ្រូបង្រៀន​ដែរ ក្រោយ​មកនា​ឆ្នាំ​១៩៦៨​ ម្តាយ​អ្នកស្រី​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសតាំង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​សង្គមកិច្ច​ ​ហើយ​បាន​ផ្លាស់​មក​ជា​រដ្ឋមន្ដ្រសួង​សុខាភិបាល​វិញ។​ ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ឆ្នាំ​១៩៧០ ​ឪពុក​ម្តាយ​លោក​ស្រី​បាន​ដង្ហែ​តាម​អតីត​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ នរោត្តម​សីហនុ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង។​

កាលពី​នៅជា​កុមារ​ ​លោកស្រី​ពុង ឈីវកេក ​រៀន​នៅ​ភ្នំពេញ​នៅ​សាលា​បឋម​សិក្សា​បារាំង​ និង​សាលា​លីសេ​ដេកាត ​(Lycee Descartes)​ រហូត​ទទួល​បាន​សញ្ញា​ប័ត្រ​បាក់ឌុប​ឆ្នាំ​១៩៦០។​ លោកស្រី​បន្ត​ការ​សិក្សា​ជំនាញ​វេជ្ជសាស្រ្ត​នៅ​សាលា​ពេទ្យក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​រយៈ​ពេល​៤ឆ្នាំ​ ត្រឹម​ឆ្នាំ​១៩៦៤​ និង​បន្តរៀន​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្រ្ត​បន្ថែម​២​ឆ្នាំ​ទៀត​នៅ​ឯ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ ប្រទេស​បារាំង​ដើម្បី​យក​សញ្ញាប័ត្រ​វេជ្ជបណ្ឌិត។​

ពេល​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៨​ក្រោយ​រៀន​ចប់ ​លោកស្រី​បម្រើ​ការ​ក្នុង​វិស័យ​សុខាភិបាល ​ធ្វើ​ជា​គ្រូពេទ្យ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​មិត្ត​ភាពខ្មែរ-សូវៀត​ផង​ និង​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្រ្ត​នៅ​សាលា​ពេទ្យ​ផង។ ​ជា​អកុសល​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧១ ​ក្រោយ​រដ្ឋ​ប្រហារ ​លោកស្រី​ និង​គ្រួសារ​របស់លោក​ស្រី​ចាក​ចេញពី​កម្ពុជា​ទៅ​កាន់ប្រទេស​បារាំងវិញ​ ហើយ​លោកស្រី​បាន​បន្តរៀន​បច្ចេកទេស​ខាង​ជំងឺ​ក្នុង​ឈាម ​(Hematology)។​

អ្នកស្រី​មាន​កូន​ស្រី ២​នាក់​ជាមួយ​ស្វាមី​ទី១​ជា​ជនជាតិ​បារាំង​នោះ មាន​ឈ្មោះ ណាលី ពូឡូក (Naly Pilorge) បច្ចុប្បន្ន​ជា​នាយិកា​អង្គការ​លីកាដូ និង រ៉ូជិន ពីឡូក (Rozenn Pilorge)។ អ្នកស្រី​បាន​រៀបការ​ម្ដង​ទៀត​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៣ ជា​មួយ​មន្ត្រី​ទូត​បារាំង។ អ្នកស្រី​មាន​កូន​ស្រី​ម្នាក់​ទៀត ឈ្មោះ អីវ៉ា ហ្គាឡាប្រ៊ូ (Eva Galabru)។ បច្ចុប្បន្ន​អ្នកស្រី ជា​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​បន្ទាប់​ពី​ប្ដី​បាន​អនិច្ចកម្ម។

ស្វាមី​លោកស្រី​ដែល​ជា​មន្ត្រី​ទូត​បារាំង​ត្រូវ​បាន​ចាត់តាំង​ឲ្យ​ទៅ​ធ្វើជា​អគ្គកុងស៊ុល​ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​កាណាដា។ ​ដូច្នេះ​លោកស្រី​ត្រូវបន្ត​ដំណើរ​ទៅក្រុង​ ​Vancouver ​ ប្រទេស​កាណា​ដា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៣។ ​នៅ​ពេល​នោះ​ លោកស្រី​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វេជ្ជ​សាស្រ្ត​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យកាណាដា​ដទៃ​ទៀត។​ ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ លោកស្រី​ពុំ​ដែល​ភ្លេច​អំពី​បញ្ហា​នៅ​កម្ពុជា​ឡើយ។ ​នៅពេល​ដែល​បាត់ដំណឹង​ពី​បងប្អូន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ លោកស្រី​សង្ស័យ​អំពី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា។ ​ដូចនេះ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៧​ លោកស្រី​ព្យាយាម​ខ្នះខ្នែង​ជួប​លោក ​François Mitterrand​ដែល​ពេល​នោះកាន់​តំណែង​ក្នុងគណបក្ស​ប្រឆាំង​នៅបារាំង​នៅឡើយ​គឺ​គណបក្ស​ Socialist Party ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា ​គណបក្ស​សង្គម​និយម។​

លោកស្រី​ចាំ​មិន​ភ្លេច​ពាក្យ​សន្យារបស់​លោក ​François Mitterrand ​ដែល​ក្រោយ​មកបាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​បារាំង។​ «លោក ​Mitterrand ​ថា​ បើលោក​ជាប់ឆ្នោត​ឆ្នាំ​១៩៨១ ​លោក​សន្យា​មុខ​សហការី​គាត់​ទាំងអស់​ថា បើលោក​ជា​ប្រធានាធិបតី ​លោក​នឹង​រក​មធ្យោបាយ​គ្រប់​មុខ​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​បាន​ស្គាល់​សន្តិភាព​ឡើង​វិញ។​ នែ!​ពាក្យ​សម្តី​ហ្នឹង​ខ្ញុំចងចាំ​ជា​រៀង​រហូត។​ ​តាំងពី១៩៧៧​ ខ្ញុំ​ខំ​បន់​ទេវតា​ហើយ​ឲ្យ​លោក​ជាប់ឆ្នោត។ ​លោក​ជាប់មែន!»​

តែ​លោកស្រី​និយាយ​ថា ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធានាធិបតី ​គេ​អាច​មិន​ខ្វល់នឹង​ពាក្យ​សន្យា​ជាមួយ​ លោកស្រី​ក៏​ព្រោះតែ​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​តូច។​ ការណ៍​នេះ​បាន​ធ្វើឲ្យ​លោកស្រី​បារម្ភ​ និង​សុខចិត្ត​បន្ថយ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​វេជ្ជសាស្រ្ត​ មក​ស្វែងរក​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​ការទូត​ និង​ធ្វើទំនាក់​ទំនង​យ៉ាងណា​ឲ្យ​មាន​តុ​ចចារ​អំពី​សន្តិភាព​នៅ​ប្រទេស​កំណើត​ខ្លួន។

លោកស្រី​បន្ត​ដើរតាម​ការងារ​របស់​ស្វាមី​ទៅ​ដល់​ទីក្រុង​ Rio de Janeiro ​ប្រទេស​ប្រេហ្ស៊ីល​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ​និង​ឆ្នាំ​១៩៨២​ អ្នកស្រី​បន្ត​ទៅ​ប្រទេសអង់ហ្គោឡា​ (Angola ) ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​ទៀត។​ ក្នុងឆ្នាំ​ ១៩៨២ លោកស្រី​បាន​ជួប​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​អង់ហ្គោឡា​លោកស្រី ពុង ឈីវកេក បាន​ផ្ដាំ​ថា «​បើ​​កាលណា​លោក​មាន​គណៈប្រតិភូ​ពី​ភ្នំពេញ​សូម​កុំភ្លេច​តេឡេហ្វូន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ជួប​ផង​។ លោក​សន្យា​ជាមួយ​ខ្ញុំ​។ ទេសកាល​អី មុន​ដំណាច់​ឆ្នាំ​ ១៩៨២ លោក​តេឡេហ្វូន​មក​ខ្ញុំ​មែន​សួរ​ថា​ខ្ញុំ​ចង់​ជួប​ទេ​? ​លោក​ថា​គាត់​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​»​។

ដូច្នេះនៅប្រទេសអង់ហ្គោឡា​នោះ​ហើយ​ជា​ឱកាស​ដែល​លោកស្រី​បាន​ជួប​លោក​ហ៊ុន សែន។​ ពេល​នោះ​លោក​ហ៊ុន សែន​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ដែល​ធ្វើ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវ​ការ​ជាមួយ​គណៈ​ប្រតិភូ​មួយ​ក្រុម​ទៅ​កាន់ទី​នោះ។ ដើម្បី​សម្រេច​បេសក​កម្ម​ដើម្បី​សន្តិភាព​នៅ​កម្ពុជា​ ​ លោកស្រី​ក៏ចាប់ផ្តើម​បោះបង់​ការងារ​ជា​គ្រូពេទ្យ​មួយ​រយៈ។​ ចំណុច​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ជំនួប​រវាង​សម្ដេច ហ៊ុន សែន និង​សម្ដេចឪ​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ប្រទេស​អង់ហ្គោឡា​នេះ​ឯង​។ ​លោកស្រី​បាន​រំឭក​ថា​៖ «​ពេល​ហ្នឹង​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​នៅ​ទី​នោះ​មាន​សហភាព​សូវៀត​ច្រើន​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​ពិតជា​ប្រតិភូ​ពី​ភ្នំពេញ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​»​។

សូម​បញ្ជាក់​ថា ​ប្រទេស​អង់ហ្គោឡា​នៅ​ពេល​នោះ​ទើប​តែ​បាន​ឯករាជ្យ​ឡើងវិញ​ប្រទេស​នេះ​ក៏​​មិន​សូវ​ស្រួល​ដែរ ។ លោកស្រី​បាន​ជួប​លោក ហ៊ុន សែន និង​គណៈប្រតិភូ​របស់​លោក នៅ​​អូតែល​មួយ​ឈ្មោះ​ត្រូពិកាណា​។ កាល​នោះ​មាន​សម្តេច​នាយក​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​មាន​ឯកឧត្តម ចម ប្រសិទ្ធ ឯកឧត្តម ឡុង វិសាលោ ឯកឧត្តម ជុំ ប៊ុនរ៉ុង និង​មាន​ប៉ុន្មាន​នាក់​ទៀត​ដែល​លោកស្រី​មិន​ចាំ​ឈ្មោះ​។

មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ដែល​លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត​ ពុង ឈីវកេក នៅ​ចងចាំ​មិន​ភ្លេច​នោះ​គឺ​នៅ​យប់​មួយ​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៨២ ក្រុម​គណប្រតិភូ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​ ហ៊ុន សែន បាន​ជួប​ស្វាមី​ជនជាតិ​បារាំង​របស់​លោកស្រី​នៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​អគ្គរដ្ឋទូត​បារាំង​រូប​នេះ​ប្រចាំ​ប្រទេស​​អង់ហ្គោឡា​។ ជំនួប​នោះ​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ម៉ោង​ ៨ ​យប់​ដល់​ម៉ោង ១ រំលង​អធ្រាត្រ​។ លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត​ថា​ ពេល​នោះ​បាន​សួរ​ទៅ​សម្ដេច ហ៊ុន សែន ថា​តើ​លោក​ចង់​ជួប​សម្តេច​ឪ​ទេ​? ដើម្បី​រក​សន្តិភាព​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​វ៉ៃ​គ្នា​ខ្មែរ​ និង​ខ្មែរ​ទេ​? រដ្ឋមន្ត្រី​​ការបរទេស​ដ៏វៃឆ្លាត​នោះ​បាន​​ឆ្លើយ​ថា​ «​ខ្ញុំ​ក៏​ចង់​បាន​សន្តិភាព​ដែរ​»​។ ចាប់ពី​ចំណុច​នោះ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ក៏​បាន​ដូរ​លេខ​តេឡេហ្វូន​គ្នា​។

នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៨៤ លោក​ប្រធានាធិបតី​បារាំង François Mitterrand ​បាន​បញ្ជា​រដ្ឋមន្ដ្រី​ការបរទេស​បារាំង​ឲ្យ​អញ្ជើញ​គណៈប្រតិភូ​ស្រុក​ខ្មែរ​ឲ្យ​មក​ជួប​សម្តេចឪ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​សន្តិភាព​។ ក្រសួង​ការបរទេស​បារាំង​ជា​អ្នក​ទាក់ទង​ខាង​ភាគី​កម្ពុជា រីឯ​ខាង​លោកស្រី​ជា​អ្នក​ទាក់ទង​ខាង​សម្តេចឪ ទាំង​សង​ខាង​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​មក​ជួប​នៅ​ប៉ារីស ប៉ុន្ដែ​ជំនួប​ត្រូវ​ខកខាន​ព្រោះ​សម្តេចឪ​បាន​អវត្តមាន​។ ចាប់ពី​ស្វាមី​របស់​លោកស្រី​បាន​ជួប​សម្ដេច ហ៊ុន សែន មក​លោកស្រី​​អន្ទះសា​ចង់​មក​ទស្សនកិច្ច​កម្ពុជា​​ខ្លាំង​មែនទែន​។

នៅ​ខែ​កុម្ភៈ ​ឆ្នាំ​ ១៩៨៧ លោក​អគ្គរដ្ឋទូត​បារាំង​បាន​មក​ស្រុក​ខ្មែរ​ជា​លក្ខណៈ​ឯកជន​ដើម្បី​សិក្សា​ពី​កម្ពុជា​ហើយ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ជាមួយ​ព័ត៌មាន និង​ឯកសារ​ជាច្រើន​ហើយ​ក៏​ចង់​ជួប​សម្តេចឪ​។ ​សម្តេច​ក្រុមព្រះ​ទៅ​ទូល​សម្តេច​​ឪ​ថា​ជួប​បាន​ទេ​? ​លោក​ថា អត់​បាន​ទេ​។ ខ្ញុំ​ចង់​អស់​សង្ឃឹម​តែ​ឪពុក​ខ្ញុំ​ថា​កុំ​ទាន់​អស់​សង្ឃឹម​។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២២ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៨៧ សម្តេចឪ លោក​យាង​ពី​ប៉េកាំង​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង​។ ឪពុក​លោកស្រី បាន​ឲ្យ​លោកស្រី​ទៅ​ស្កាត់​ជួប​សម្ដេចឪ​នៅ​ព្រលាន​យន្តហោះ ក្រុង​ប៉ារីស​ហើយ​ទូល​ទ្រង់​ពី​បំណង ចរចា​រក​សន្ដិភាព​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ភ្នំពេញ​។ ព្រះករុណា​ទ្រង់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោកស្រី និង​ស្វាមី​ជួប​ពិភាក្សា​អំពី​ស្រុក​ខ្មែរ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៤ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​ ១៩៨៧ ​នៅ​ហ្វ៊ែអង់តាដឺន័រ​ដែល​​មាន​អូតែល​មួយ​ល្អ​ណាស់​គេ​ចាត់ទុក​ជា​ផ្ទះ​របស់​រាជវង្សានុវង្ស​។ ​​ហ្វ៊ែអង់តាដឺន័រ​មាន​ចម្ងាយ ១២០ ​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ក្រុង​ប៉ារីស​។

«​ខ្ញុំ​គាល់​ទ្រង់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៤ ​ពី​ម៉ោង​ ១០ ​ព្រឹក​ដល់​ម៉ោង​ ៤ ​រសៀល​ទ្រង់​សួរ​អី​ ខ្ញុំ​ឆ្លើយ​បាន​។ ទីបំផុត​សម្ដេចឪ​ទ្រង់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សរសេរ​សំបុត្រ​ទៅ​លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បី​ធ្វើ​ជំនួប​ពិភាក្សា​រក​​ដំណោះស្រាយ​ស្រុក​ទេស​»​។

លោកស្រី​មាន​ក្ដី​រីករាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ផែនការ​ជួប​គ្នា​រវាង​សម្ដេចឪ និង​សម្ដេច ហ៊ុន សែន​។ លោកស្រី​បាន​ព្រាង​លិខិត​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ធ្វើការ​ទាក់ទង​មក​កម្ពុជា​តាមរយៈ​ឯកឧត្តម ចម ប្រសិទ្ធ ដោយ​ត្រូវ​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លង​​កាត់​ទីក្រុង​ម៉ូស្គូ សហភាព​សូវៀត​។ ​កាល​នោះ​​ «​សម្តេចឪ​សរសេរ​អីៗ​មក សុទ្ធ​តែ​ជា​ភាសា​បារាំង ខ្ញុំ​មើល​ជា​បារាំង ឯកឧត្តម ចម ប្រសិទ្ធ កត់​ជា​ខ្មែរ​ទៅ​ហើយ​ខាង​ភ្នំពេញ​ផ្ញើ​សំបុត្រ​មក ខ្ញុំ​វាយ​តេឡេក្រាម​ទៅ​សម្តេចម៉ែ​។ ទីបំផុត​អ្នក​នយោបាយ​កំពូល​ទាំង​ពីរ​រូប​បាន​ជួប​គ្នា​​ដំបូង​នៅ​ថ្ងៃ ២ ខែ​ធ្នូ​ឆ្នាំ​ ១៩៨៧ ជា​ប្រវត្តិសាស្ដ្រ​។ យ៉ាង​ហោច​មាន​អ្នក​កាសែត និង​ទូរទស្សន៍​ជាង​ ១០០ ​នាក់​បាន​ចូលរួម​យក​ព័ត៌មាន និង​ផ្សាយ​ប្រាប់​ទៅ​កាន់​ពិភពលោក​។

ក្រោយមក​អ្នក​នយោបាយ​កំពូល​ទាំង​ពីរ​ភាគី​បាន​ជួប​គ្នា​ពីរ​ដង​ទៀត​ខែ​មករា ​១៩៨៨ និង​ខែ​វិច្ឆិកា​ ១៩៨៨ ​។ ក្រោយមក​ទៀត​មាន​កិច្ចប្រជុំ​ផ្លូវការ​នៅ​​ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​បាងកក​ប្រទេស​ថៃ​ជា​ហូរហែ​។ «​កាល​ខ្ញុំ​រៀបចំ​មាន​តែ​សម្តេចឪ និង​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​ភ្នំពេញ​អត់​មាន​ខ្មែរ​ក្រហម​។ ខ្ញុំ​អត់​ចង់​ដឹង​ពី​ខ្មែរក្រហម​សោះ​។

ដល់​ប្រជុំ​នោះ​គេ​ឲ្យ​ហៅ​ទាំងអស់​។ ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​អញ្ជើញ​សម្តេច​ សឺន សាន ខ្លាច​លោក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទារ​មក​ដែរ​»​។

លោកស្រី​ពន្យល់​បន្ថែម​ថា ​យុទ្ធសាស្រ្ត​ទំនាក់​ទំនង​ត្រូវតែ​ធ្វើ​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន។​
«ឧបសគ្គ​គឺ​យើង​មិន​ដឹង​ថា ​មាន​ប្រទេស​ណាចង់​ឲ្យ​យើង​មាន​សន្តិភាព​ពិត​ប្រាកដ​ទេ។ ​មាន​តែ​៤​នាក់​គត់​ទេ​ដែល​ដឹង​គឺលោក​ឪពុក​អ្នកម្តាយ​ជា​ទីប្រឹក្សា ​និង​គ្រួសារ​(ស្វាមី)​ខ្ញុំ។​ ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​មែន​ទែន។ ​ហើយ​ពិបាក​ទី២​គឺដោយសារ​បារាំង​មិន​ទាន់​ទទួល​ស្គាល់​ផ្លូវការ​កម្ពុជា​ពេល​ហ្នឹង​ទេ ​មិន​មាន​ប្រទេស​សេរី​ណា​ទទួល​ស្គាល់»។​

ក្រោយមក​លោកស្រី​ជ្រាប​ថា​ខាង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ដែល​ជា​អ្នក​ព្រាង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​គឺ​លោក វីលសុន ទទួល​បន្ទុក​ខាង​ឯកសារ​ខ្មែរ​មាន​ការ​ទាក់ទង​ជាមួយ​លោកស្រី​ជាប់​ជានិច្ច​។ ​«​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ខ្ញុំ​ឃើញ​មាន​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ថ្លើម​ក្ឌុក​។ ប៉ុន្ដែ​គេ​ពន្យល់​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា​បើ​បោះបង់​ខ្មែរ​ក្រហម​សង្គ្រាម​នៅ​តែ​មាន​។ «​ខ្ញុំ​អស់​សង្ឃឹម​មែនទែន​មិន​ដឹង​ថា​ខ្មែរក្រហម​ចោល​គំនិត​ខូច​ឬ​ក៏​អត់ ទើប​បាន​ជា​មាន​គំនិត​បង្កើត​អង្គការ​លីកាដូ​នៅ​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​ ១៩៩១ ​យក​ច្បាប់​បារាំង​ក្នុង​បំណង​តែ​មួយ​គត់​គឺ​តាមដាន​សកម្មភាព​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ប៉ារីស​។ លោកស្រី​បាន​បង្កើត​លីកាដូ​ខ្មែរ​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩២។

សូមរំលឹកថា​កាលពីឆ្នាំ២០១៥ សម្តេចនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន បានអរគុណនិងកោតសរសើរលោកស្រី​ ពុង​ ឈីវកេក ថា​ជាឥស្សរជន​ម្នាក់ដែលបានជួយ​ភាគីជម្លោះ​កម្ពុជាបានឈាន​ដល់​កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយ គ្នា​ដើម្បី​បញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលជាង​២​ទសវត្សរ៍ តាមរយៈ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិ​ភាពក្រុង​ប៉ារីស ២៣ តុលា​ ១៩៩១។

បន្ទាប់ពី​ការ​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត​ពុង ឈីវកេក​ផ្តួច​ផ្តើម​បង្កើត​អង្គការ​លីកាដូ ​ក្នុង​គោល​បំណង​តាមដាន​ការងារ​របស់​ខ្មែរក្រហម។​ អង្គការ​លីកាដូ​ត្រូវបាន​បង្កើត​ដំបូង​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស។​ អង្គការ​នេះ​បង្កើត​ឡើងជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ។​ ក្រោយ​មក​ទើប​ចាប់​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​ភ្នំពេញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២។ ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មានលីកាដូ​បានក្លាយ​ទៅ​ជា​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ដ៏​លេច​ធ្លោ​ក្នុង​ការ​ការពារសិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​ជាមូលដ្ឋាន ​និង​ការ​ឃ្លាំមើល​ការ​បោះឆ្នោត។​ ដោយនៅ​ស្តាយ​ជំនាញ​ជា​ពេទ្យ​ លោកស្រី​ពុង ឈីវកេក​ក៏​បង្កើត​កម្ម​វិធី​ពិសេស​មួយ​ក្នុង​អង្គការ​លីកាដូ​ គឺ​ការ​ផ្តល់​ជំនួយ​ផ្នែក​មនុស្ស​ធម៌​ និង​ជំនួយ​ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តដល់អ្នកជាប់ពន្ធនាគារ។​

«ខ្ញុំ​នៅតែ​នឹក​ស្រណោះ​រឿង​ពេទ្យ​ ចង់​ធ្វើ​ពេទ្យ​ តែ​មិន​អាច​ធ្វើ​ទាំងពីរ​ តែ​ដោយសារ​យើង​ចង់​បាន​សន្តិភាព​ពុះពារ។ ​អញ្ចឹង​ថ្វីដ្បិត​មិន​បាន​ធ្វើពេទ្យ​ខ្លួន​ឯង​ ក៏​បង្កើត​កម្ម​វិធី​ពេទ្យ​មួយ​ក្នុង​អង្គការ​លីកាដូ»។​

ឯក​អគ្គរដ្ឋ​ទូត​បារាំង ​លោក​ Jean-Claude Poimboeuf ​ ទទួល​ស្គាល់​ជោគជ័យ​របស់​អង្គការលីកាដូ។ ​លោក​ថា​ ជាង​២០​ឆ្នាំ​មក​នេះ​លីកាដូបានរួម​ចំណែក​ពង្រឹង​នីតិរដ្ឋ​ និង​ជួយ​ជន​ងាយ​រងគ្រោះ​នៅ​កម្ពុជា។​
លោកស្រី​វេជ្ជ​បណ្ឌិត​ពុង ឈីវកេក​ធ្លាប់ទទួល​ការ​តែងតាំង​ជា​បេក្ខនារី​ទទួល​ពាន​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាពក្នុង​ចំណោម​បេក្ខជន​១០០០​នាក់ ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៥។​ មិន​ត្រឹម​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​កាលពីឆ្នាំ២០១៦​​​​ ​លោកស្រី​ទទួល​បានគ្រឿង​ឥស្សរិយ​យស La Légion d’Honneur​ ថ្នាក់​អស្សឫទ្ធិ​ពីរដ្ឋាភិបាល​បារាំង៕

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here